دفع نادرست داروهای تاریخگذشته؛ تهدیدی پنهان برای سلامت و محیط زیست
سرپرست مدیریت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه با تأکید بر اهمیت مدیریت صحیح داروهای تاریخگذشته و مازاد، نسبت به عواقب زیستمحیطی و بهداشتی دفع نادرست این داروها هشدار داد.
دکتر معصومه شیبانی با اشاره به اینکه داروها پس از پایان تاریخ مصرف نیز میتوانند حاوی ترکیبات شیمیایی فعال باشند، اظهار کرد: ریختن داروهای تاریخگذشته در فاضلاب، سینک ظرفشویی یا توالت و همچنین دفع مستقیم آنها همراه با زبالههای خانگی، میتواند موجب ورود مواد دارویی به چرخه آب و خاک شود.
وی افزود: بسیاری از ترکیبات دارویی بهطور کامل در فرآیندهای معمول تصفیه فاضلاب حذف نمیشوند و در صورت ورود به محیط زیست، میتوانند بر موجودات آبزی، خاک و فرآیندهای طبیعی اکوسیستمها اثرگذار باشند و در نهایت سلامت انسان را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
سرپرست مدیریت غذا و داروی تربت حیدریه یکی از نگرانیهای مهم ناشی از دفع نامناسب داروها را افزایش مقاومت میکروبی دانست و گفت: ورود باقیمانده برخی داروها، بهویژه آنتیبیوتیکها، به منابع آبی میتواند شرایط مناسبی برای انتخاب و گسترش میکروبهای مقاوم به دارو ایجاد کند؛ مسئلهای که امروزه یکی از چالشهای مهم نظام سلامت در سراسر جهان محسوب میشود.
شیبانی همچنین درباره آثار برخی گروههای دارویی بر محیط زیست هشدار داد و بیان کرد: ترکیبات موجود در داروهای هورمونی و داروهای ضدسرطان در صورت ورود کنترلنشده به محیط میتوانند بر فرآیندهای زیستی موجودات زنده تأثیر بگذارند و پیامدهای نامطلوبی برای اکوسیستم و سلامت عمومی ایجاد کنند.
وی با تأکید بر نقش شهروندان در کاهش این مخاطرات تصریح کرد: داروهای تاریخگذشته نباید در توالت، سینک یا فاضلاب تخلیه شوند و لازم است در صورت وجود مراکز یا برنامههای رسمی جمعآوری پسماندهای دارویی، این اقلام به مسیرهای تعیینشده تحویل داده شوند.
سرپرست مدیریت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه ادامه داد: در خصوص بستهبندی داروها نیز میتوان در صورت امکان، بستههای کاغذی و مقوایی را از خود دارو جدا کرده و پس از اطمینان از نبود اطلاعات شخصی، در مسیر مناسب بازیافت قرار داد؛ اما خود دارو نباید وارد چرخه فاضلاب یا محیط زیست شود.
دکتر معصومه ی شیبانی در پایان با بیان اینکه مسئولیتپذیری در قبال دارو تنها به مرحله خرید و مصرف محدود نمیشود، خاطرنشان کرد: مدیریت صحیح دارو از زمان تهیه تا نگهداری، مصرف و دفع نهایی آن اهمیت دارد و افزایش آگاهی خانوادهها درباره شیوه صحیح برخورد با داروهای تاریخگذشته میتواند گامی مؤثر در صیانت از سلامت جامعه و حفاظت از محیط زیست باشد.


