آشپزی با طعم سرطان
رئیس اداره آزمایشگاه کنترل غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه ضمن اشاره به بیماری سرطان به عنوان دومین عامل مرگ و میر در جهان در خصوص ماده سرطان زای پنهان در غذاهای سرخ کردنی هشدار داد.دکتر رویا امیری گفت: سازمان جهانی بهداشت، "آکریلآمید" را به عنوان یک موضوع نوظهور و نگرانکننده در زمینه ایمنی مواد غذایی و در گروه مواد «احتمالاً سرطان زا» برای انسان معرفی میکند. آکریلآمید یک ماده شیمیایی است که در اثر فرآیندهای پخت با حرارت بالا در مواد غذایی غنی از کربوهیدرات مانند سیبزمینی، نان و غلات تشکیل میشود.
وی ادامه داد: منشأ این ماده نه یک افزودنی مصنوعی است و نه از محیط خارج ناشی میشود، بلکه محصول یک واکنش شیمیایی طبیعی بین ترکیبات غذایی در هنگام روشهای پخت مانند سرخ کردن و برشته کردن است.
رئیس اداره آزمایشگاه کنترل غذا و دارو افزود: خوشبختانه، با ایجاد تغییراتی ساده در عادات و روشهای پخت و پز میتوان میزان تماس با این ماده را به شکل محسوسی کاهش داد.
وی رعایت چند نکنه کلیدی جهت کاهش این ماده را به شرح ذیل اعلام کرد:
۱-کنترل زمان و حرارت پخت: از طولانی کردن مدت زمان سرخکردن، برشتهکردن یا پختن با حرارت بالا خودداری کنید. به محض اینکه غذا به رنگ طلایی روشن و زرد رسید، حرارت را نتوقف کنید. و قسمتهای تیرهرنگ، قهوهای و سوختهی غذا را نخورید.
2- شرایط صحیح نگهداری سیبزمینی: سیبزمینی را نباید در یخچال نگهداری کرد. دلیل این امر، تبدیل نشاستهی موجود در سیبزمینی به قندهای سادهای مانند گلوکز و فروکتوز در محیط سرد است. این قندها هنگام فرآیند پخت در حرارت بالا، باعث تولید مقدار بیشتری از ترکیب «آکریلآمید» میشوند. بهترین مکان برای نگهداری سیبزمینی، محیطی خنک، تاریک و خشک مانند یک انباری یا کابینت است.
3- آمادهسازی سیبزمینی قبل از پخت: پیش از سرخ کردن،سیبزمینی را برش زده و به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در آب سرد خیس کنید. یک راهکار مؤثر دیگر، جوشاندن مختصر (Blanching) آن است. این اقدامات به کاهش قندهای موجود در سطح سیبزمینی کمک کرده و در نهایت منجر به تشکیل آکریلآمید کمتری در محصول نهایی میشود. 4- مصرف غذاهای سرخکرده و برشتهشده را محدود کنید و به جای تکیه بر این گونه غذاها،یک رژیم غذایی متعادل و متنوع را در پیش بگیرید. برای نمونه، به جای مصرف مداوم تهدیگ سیبزمینی یا نانهای برشتهشده، از گزینههای سالمتر و مغذیتری مانند کدو، اسفناج و دیگر سبزیجات فصل استفاده نمایید که ارزش غذایی بالایی دارند.


